โลโก้ Paperless All In OnePAPERLESS All In One
ภาษีและอากร

สิทธิประโยชน์ทางศุลกากร (FTA) เช็คอย่างไรก่อนนำเข้าเพื่อประหยัดภาษี

หลายคนรู้ว่ามี “สิทธิ FTA” ให้ใช้ลดอากรขาเข้า แต่พอถึงเวลาเช็คจริงกลับงงว่าใช้สิทธิไหนดี เพราะไทยมีความตกลงการค้าเสรีอยู่กว่า 15 ฉบับ และแต่ละฉบับก็ลดอากรไม่เท่ากันในแต่ละพิกัดสินค้า บทความนี้อธิบายให้เห็นภาพว่าทำไมถึงซับซ้อน และควรเช็คอย่างไรให้ได้อัตราที่ประหยัดที่สุดจริงๆ

FTA คืออะไร ทำไมไม่ได้ลดเท่ากันหมด

ความตกลงการค้าเสรี (Free Trade Agreement) คือข้อตกลงระหว่างประเทศที่จะลดหรือยกเว้นอากรขาเข้าให้กัน แต่การลดอากรไม่ได้ประกาศเป็นเปอร์เซ็นต์เดียวครอบคลุมสินค้าทุกชนิด แต่ละความตกลงเจรจาตารางลดภาษีแยกกันเป็นรายพิกัดศุลกากร บางพิกัดถูกลดเหลือ 0% ทันที บางพิกัดทยอยลดเป็นขั้นบันไดรายปี และบางพิกัดอาจถูกกันไว้ไม่ให้ลด (Sensitive List) เลยก็มี

ผลคือสินค้าตัวเดียวกันอาจได้อัตราไม่เท่ากันขึ้นอยู่กับว่าใช้สิทธิความตกลงไหน และประเทศต้นทางของสินค้าต้องตรงกับความตกลงนั้นด้วย จะหยิบอัตราที่ดีที่สุดของความตกลงหนึ่ง มาใช้กับสินค้าที่มาจากอีกประเทศหนึ่งไม่ได้

ความตกลงหลักที่ไทยมีและ Form ที่ต้องใช้

ความตกลงคู่ค้าหนังสือรับรองถิ่นกำเนิด
ATIGAอาเซียนForm D
อาเซียน–จีนจีนForm E
อาเซียน–ญี่ปุ่น (AJCEP)ญี่ปุ่นForm AJ
ไทย–ญี่ปุ่น (JTEPA)ญี่ปุ่นตามกรอบ JTEPA
อาเซียน–เกาหลีเกาหลีใต้Form AK
อาเซียน–อินเดียอินเดียForm AI
อาเซียน–ออสเตรเลีย/นิวซีแลนด์ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์Form AANZ
ไทย–ออสเตรเลีย (TAFTA)ออสเตรเลียตามกรอบ TAFTA
ไทย–นิวซีแลนด์ (TNZCEP)นิวซีแลนด์ตามกรอบ TNZCEP
ไทย–ชิลีชิลีตามกรอบความตกลง
ไทย–เปรูเปรูตามกรอบความตกลง
RCEPอาเซียน+จีน ญี่ปุ่น เกาหลี ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ตามกรอบ RCEP

นอกจากนี้ยังมีอัตราทั่วไปตามมาตรา 12 ของพระราชกำหนดพิกัดอัตราศุลกากร ซึ่งใช้ได้โดยไม่ต้องมีหนังสือรับรองถิ่นกำเนิด หลายพิกัดอัตรานี้ก็ต่ำอยู่แล้วโดยไม่ต้องพึ่ง FTA เลย จึงควรเทียบทุกทางเลือกพร้อมกันเสมอ ไม่ใช่ดูแค่ฝั่ง FTA อย่างเดียว

เคสจริง: พิกัดเดียวกัน อัตราต่างกันตามความตกลง

ตัวอย่างจากพิกัดกลุ่มของเล่น (95.03) ที่ตรวจสอบจริงในระบบ พบว่าอัตราตามความตกลงต่างๆ ไม่เท่ากันเลย

นี่คือจุดที่พลาดกันบ่อยที่สุด: คิดว่าใช้ Form E จากจีนแล้วต้องได้ 0% เหมือนความตกลงอื่น ทั้งที่ตารางลดภาษีของแต่ละความตกลงเจรจาแยกกันจริงๆ พิกัดเดียวกันจึงให้ผลไม่เท่ากันได้ วิธีเดียวที่มั่นใจได้คือเช็คอัตราของพิกัดนั้นในแต่ละความตกลงแยกทีละฉบับ ไม่ใช่จำอัตราของความตกลงหนึ่งไปใช้กับอีกความตกลง

ข้อควรระวัง: เมื่อมีหลายความตกลงให้อัตราต่ำสุดเท่ากัน ควรเลือกความตกลงที่ครอบคลุมคู่ค้าที่ใช้งานจริงบ่อยที่สุด (เช่นกรอบอาเซียนที่ครอบคลุมคู่ค้าส่วนใหญ่) มากกว่าความตกลงทวิภาคีเฉพาะประเทศที่ใช้ได้แค่ต้นทางนั้นจริงๆ เท่านั้น และไม่ว่าจะเลือกความตกลงไหน สินค้าต้องมีถิ่นกำเนิดจากประเทศคู่ค้านั้นจริงตามกฎถิ่นกำเนิดสินค้าของความตกลงนั้นด้วย

เช็คสิทธิ FTA ให้ถูกต้องอย่างไร

  1. หาพิกัดศุลกากร 8 หลักที่ถูกต้องก่อน — อัตรา FTA ผูกกับพิกัดเฉพาะ พิกัดผิดแม้แค่หลักเดียวอัตราอาจต่างกันทันที
  2. ระบุประเทศต้นกำเนิดสินค้าจริง — ไม่ใช่ประเทศที่ส่งออกมา แต่เป็นประเทศที่ผลิต/แปรสภาพจนได้ถิ่นกำเนิดตามกฎของความตกลงนั้น
  3. ไล่เทียบอัตราของทุกความตกลงที่เกี่ยวข้องกับประเทศต้นทาง — อย่าเชื่อว่าความตกลงที่เคยใช้ได้ผลดีกับสินค้าตัวอื่นจะดีที่สุดเสมอ
  4. ตรวจว่ามีหนังสือรับรองถิ่นกำเนิด (Form) ที่ตรงความตกลงจริง — และสินค้าผ่านเกณฑ์กฎถิ่นกำเนิดของความตกลงนั้นด้วย ไม่ใช่แค่มี Form ในมือ
  5. เทียบกับอัตราทั่วไปตามมาตรา 12 ด้วยเสมอ — บางพิกัดอัตราทั่วไปก็ต่ำอยู่แล้วโดยไม่ต้องพึ่ง Form ใดเลย

ดูวิธีที่ Paperless All In One แสดงอัตราอากรทุกความตกลงเทียบกันในหน้าเดียว แทนการเปิดหนังสือตรวจทีละความตกลง

สรุป

← กลับไปหน้ารวมบทความ